اَِنَه جملا در نظر بَگیرین :
" اَِن کییَه کَسینَه" (این خانه کوچک است)
اَِن جملا هِیرَه بخشی پی تشکیل ببیچی :
((اَِن کییَه)) + ((کَِسین)) + (( َه))
مُسندالیه + مُسند + فعل
مُسند : در واقع ای صفت یا حالتَه کو مسندالیه وصف مکره.
مثلا مایین "هوا سردَه " "هوا گرمَه" .
سرد، گرم، اَفتووی (آفتابی) مسندَن کو مسندالیه (هوا) وصف مکرن.
یا
مو ماشینَه آبیِه / تمیزِه / پنچرِه / خرابِه / سالمِه ....
آبی، تمیز، پنچر، خراب و .... انی همه مُسندَن کو حالتی مُسندالیه (ماشینین حالت) بیان مکرن.
تمرین
اییَه جملایی خیلی سادِه مایون.
"ا هلاکون" (من خسته ام)
1. لطفا انَه جملا به سمنی صرف کرین :
من خسته ام.
تو خسته ای.
او خسته است (مذکر و مونث)
ما خسته ایم.
شما خسته اید.
آنها خسته اند.
پاسخ :
من خسته ام. " اَ هلاکون "
تو خسته ای. "تو هلاکِه"
او خسته است (مذکر) او هلاکَه
او خسته است (مونث) او هلاکِه
ما خسته ایم. هَما هلاکین
شما خسته اید. شَما هلاکین
آنها خسته اند. اویی/اونی هلاکییَن
(انجو هم مزونین بایین "اویی" هم "اونی")
هلاک" مسنده. چون در واقع ای حالت و صفته و دارِه مسندالیه (اَ , تو، او، هما و ....) وصف مکره
اگر ان جملِه کو شما صرف کرتُن، ژون اجزائی گیابیمُن پیدا کرین انطور مبو :
اَ + هلاک + ون
تو + هلاک + ه
او + هلاک + ه
او + هلاک + ه
هما + هلاک + ین
شما + هلاک + ین
اویی/اونی + هلاک + ییَن
پس اگر گیابیمن تُنیا همن فعل صرف کرین مبو :
اون
اِه
اَه / اِه
این
این
ایَن
البته ان فعلی مختصر ببیچن. یعنی "اون" در واقع "اِیون" بیچی. (دله فارسی واری کو ماین "خوبم" کو هَمُن "خوب هستم" َه)
مثال:
هستم/هستی/هست (مذکر و مونث)/هستیم/هستید/هستند
به ترتیب مِبو :
اِیون
اِیِه
اِیَه / اِیِه (مذکر / مونث)
اِیین
اِیین
اِیَن
هست / است " دله فارسی دو معنی دارِه.
1. همن فعلی ربطی کو مثلا مایین "هوا سرد است"
2. یعنی "وجود دارد. مثلا "حسن اینجا است"